Instalacja prywatnych punktów ładowania w budynkach wielorodzinnych od kilku lat budzi wiele pytań. Dotyczą one nie tylko aspektów technicznych, ale również obowiązków zarządów wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni oraz zarządców nieruchomości. Jednym z najczęściej pojawiających się zagadnień jest kwestia bezpieczeństwa pożarowego oraz roli rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w procesie wydawania zgody na montaż punktu ładowania.
Dodatkowe wątpliwości wynikały z różnej praktyki stosowanej przez poszczególne wspólnoty i zarządców. W jednych budynkach wymagano opinii rzeczoznawcy przeciwpożarowego już na początku procesu, w innych uznawano za wystarczającą ekspertyzę dopuszczalności instalacji punktu ładowania sporządzoną zgodnie z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
W odpowiedzi na zapytanie dotyczące tej kwestii Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej przedstawiła stanowisko, które w istotny sposób porządkuje interpretację obowiązujących przepisów.
Ustawa o elektromobilności jasno określa procedurę
Podstawą prawną montażu punktów ładowania w istniejących budynkach mieszkalnych wielorodzinnych jest art. 12b oraz art. 12c ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
Przepisy przewidują, że właściciel lokalu posiadający tytuł prawny do wyłącznego miejsca postojowego składa wniosek do zarządcy nieruchomości o wyrażenie zgody na montaż punktu ładowania. Następnie zarząd wspólnoty, spółdzielni lub osoba sprawująca zarząd nad nieruchomością zleca wykonanie ekspertyzy dopuszczalności instalacji punktu ładowania.
To właśnie ta ekspertyza stanowi najważniejszy dokument techniczny w całym procesie.
Jej zadaniem nie jest wyłącznie sprawdzenie możliwości podłączenia stacji do instalacji elektrycznej. Zakres opracowania jest znacznie szerszy i obejmuje również analizę bezpieczeństwa użytkowania oraz ocenę wpływu planowanej instalacji na bezpieczeństwo pożarowe budynku.
Co powinna zawierać ekspertyza?
Komenda Główna PSP zwraca uwagę, że ekspertyza powinna kompleksowo odpowiadać na wszystkie zagadnienia związane z bezpiecznym montażem punktu ładowania.
Opracowanie powinno określać rozwiązania budowlane i techniczno-instalacyjne niezbędne do wykonania instalacji, wymagania dotyczące zastosowanych materiałów i urządzeń, warunki bezpiecznej eksploatacji punktu ładowania oraz wymagania związane z ochroną przeciwpożarową.
Oznacza to, że bezpieczeństwo pożarowe nie jest dodatkiem do ekspertyzy. Jest jednym z jej podstawowych elementów.
Autor ekspertyzy powinien przeanalizować między innymi możliwość ograniczenia ryzyka powstania pożaru, wpływ planowanej instalacji na ewakuację użytkowników oraz rozwiązania umożliwiające prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych. W praktyce może to obejmować między innymi sposób odłączenia zasilania punktu ładowania podczas akcji ratowniczej, dobór odpowiednich zabezpieczeń elektrycznych czy ocenę lokalizacji urządzenia.
Każda ekspertyza powinna być przygotowana indywidualnie, z uwzględnieniem rzeczywistego stanu technicznego konkretnego budynku.
Czy opinia rzeczoznawcy przeciwpożarowego jest obowiązkowa?
To właśnie ten element budził największe kontrowersje.
Z odpowiedzi Komendy Głównej PSP wynika, że w przypadku pojawienia się wątpliwości przy sporządzaniu ekspertyzy można posiłkować się wiedzą rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych lub innych specjalistów posiadających odpowiednie kwalifikacje.
Kluczowe znaczenie ma jednak użyte w piśmie sformułowanie „na zasadzie dobrowolności”.
Oznacza to, że rzeczoznawca przeciwpożarowy może zostać zaangażowany przez zarządcę nieruchomości, podmiot zlecający wykonanie ekspertyzy lub osobę sporządzającą opracowanie techniczne, jeżeli uznają oni, że charakter inwestycji wymaga dodatkowej specjalistycznej analizy.
Jednocześnie Komenda Główna PSP podkreśla, że opinie sporządzane w takim trybie mają charakter ekspercki i nie wywołują samodzielnych skutków prawnych. Nie zastępują ekspertyzy wymaganej ustawą o elektromobilności ani nie stanowią odrębnego obowiązkowego etapu postępowania.
Co oznacza to dla zarządców nieruchomości?
Stanowisko Komendy Głównej PSP ma szczególne znaczenie dla zarządców wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni.
Pokazuje ono, że najważniejszym dokumentem pozostaje kompletna i rzetelnie przygotowana ekspertyza dopuszczalności instalacji punktu ładowania. To właśnie ona powinna kompleksowo ocenić zarówno stan instalacji elektrycznej, jak i kwestie związane z bezpieczeństwem pożarowym.
Nie oznacza to oczywiście, że opinie rzeczoznawców przeciwpożarowych są zbędne. W bardziej skomplikowanych obiektach, budynkach o nietypowej konstrukcji lub w sytuacjach budzących uzasadnione wątpliwości ich wiedza może stanowić cenne wsparcie procesu projektowego. Nie należy jednak utożsamiać takiej opinii z obowiązkowym wymaganiem wynikającym z przepisów.
Dla zarządców oznacza to również większą odpowiedzialność za wybór wykonawców ekspertyz. Opracowanie powinno być przygotowane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje oraz doświadczenie w projektowaniu infrastruktury ładowania i analizie bezpieczeństwa budynków.
Bezpieczeństwo przede wszystkim
Elektromobilność rozwija się bardzo dynamicznie i liczba wniosków o montaż prywatnych punktów ładowania będzie systematycznie rosła. W interesie zarówno mieszkańców, jak i zarządców nieruchomości leży prowadzenie tego procesu w sposób uporządkowany, zgodny z obowiązującymi przepisami oraz oparty na rzetelnej analizie technicznej.
Stanowisko Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej pokazuje, że ustawowa ekspertyza dopuszczalności instalacji punktu ładowania jest dokumentem, który powinien kompleksowo rozstrzygać kwestie bezpieczeństwa pożarowego. Opinia rzeczoznawcy przeciwpożarowego może stanowić wartościowe wsparcie w bardziej złożonych przypadkach, jednak jej wykorzystanie ma charakter dobrowolny.
Dla wszystkich uczestników procesu jest to cenna wskazówka. Dobrze przygotowana ekspertyza nie tylko ułatwia podjęcie decyzji przez zarządcę nieruchomości, ale przede wszystkim pozwala zapewnić bezpieczną eksploatację punktu ładowania przez wiele lat. Dzięki temu rozwój elektromobilności w budynkach wielorodzinnych może odbywać się w sposób odpowiedzialny, przewidywalny i zgodny z wymaganiami prawa.