Większość problemów z wallboxem nie zaczyna się w garażu, tylko w koszyku sklepu internetowego. Nasi instalatorzy jeżdżą do klientów w całej Polsce i co tydzień trafiają na te same sytuacje: ładowarka kupiona przed sprawdzeniem instalacji, moc „na zapas”, której auto nigdy nie wykorzysta, albo urządzenie, które od miesięcy czeka w pudle na zgodę zarządcy garażu. Zebraliśmy pięć błędów przy zakupie wallboxa, które widzimy najczęściej, i podpowiadamy, jak ich uniknąć w kilka minut.
Dobra wiadomość jest taka, że żaden z tych błędów nie wynika z braku wiedzy technicznej. Wynikają z kolejności. Zakup domowej ładowarki do samochodu elektrycznego wygląda na prostą decyzję, bo wallbox to w końcu „tylko” skrzynka na ścianie. W praktyce to element instalacji elektrycznej budynku, który pracuje z dużą mocą przez wiele godzin, często każdej nocy. Dlatego warto najpierw sprawdzić kilka rzeczy, a dopiero potem wybierać model.
Każdy z pięciu punktów poniżej ma tę samą budowę: na czym polega błąd, czym się kończy, jak go uniknąć i jak to wyglądało u jednego z naszych klientów. Kolejność odpowiada temu, jak często spotykamy te sytuacje w terenie.
Błąd 1: zakup wallboxa przed sprawdzeniem instalacji elektrycznej
Na czym polega?
Klient wybiera ładowarkę na podstawie opinii, ceny i wyglądu, zamawia ją, a dopiero potem zaprasza elektryka. Ten otwiera rozdzielnicę i zaczyna liczyć. Dopiero wtedy wychodzi na jaw, ile mocy budynek naprawdę ma do dyspozycji. Moc przyłączeniowa to limit zapisany w umowie z operatorem sieci, czyli maksymalna moc, jaką dom może jednocześnie pobierać. W wielu domach jednorodzinnych wynosi ona kilkanaście kilowatów, a na tę pulę składają się już kuchenka indukcyjna, pompa ciepła, bojler i reszta domowych urządzeń.
Czym to się kończy?
Wallbox 11 kW dołożony do instalacji, która ledwo mieści obecne obciążenie, prędzej czy później da o sobie znać. Najczęściej wieczorem, gdy ktoś gotuje obiad, a auto zaczyna się ładować. Typowe scenariusze wyglądają tak:
- zabezpieczenie przedlicznikowe lub nadprądowe wybija przy jednoczesnej pracy kilku urządzeń,
- trzeba złożyć u operatora wniosek o zwiększenie mocy przyłączeniowej, co oznacza dodatkowy koszt i oczekiwanie liczone w tygodniach, a czasem miesiącach,
- ładowarka zostaje na stałe skonfigurowana na niższą moc, więc część zapłaconych możliwości się marnuje.
Jak go uniknąć?
Kolejność jest prosta: najpierw oględziny instalacji, potem wybór urządzenia. Doświadczony instalator w kilkadziesiąt minut sprawdzi moc przyłączeniową, stan rozdzielnicy, przekroje przewodów i trasę kabla do miejsca montażu. Jeśli mocy jest mało, zalecamy wallbox z dynamicznym zarządzaniem mocą (DLM). To funkcja, która na bieżąco mierzy pobór całego domu i automatycznie zmniejsza moc ładowania, gdy włączacie inne urządzenia. Auto ładuje się wtedy wolniej przez chwilę, ale nic nie wybija, a operator nie jest potrzebny.
Błąd 2: wallbox 22 kW „na zapas”, czyli moc niedopasowana do auta
Na czym polega?
„Wezmę mocniejszy, będzie szybciej” – to jedno z najczęstszych zdań, jakie słyszymy przy doborze ładowarki. Problem w tym, że o prędkości ładowania prądem przemiennym (AC, czyli tym z gniazdka i wallboxa) nie decyduje ładowarka na ścianie, tylko ładowarka pokładowa wbudowana w samochód. Wallbox jedynie udostępnia moc, a auto bierze tyle, ile potrafi przyjąć. Większość popularnych elektryków przyjmuje prądem AC do 11 kW przy ładowaniu trójfazowym. Część modeli, zwłaszcza starszych lub hybryd plug-in, ładuje się tylko jedną fazą, co w praktyce oznacza kilka kilowatów. Auta przyjmujące 22 kW AC to na rynku wyjątki.
Czym to się kończy?
Wallbox 22 kW podłączony do auta z ładowarką pokładową 11 kW będzie ładował z mocą 11 kW. Nie szybciej. Za to cała reszta jest droższa: samo urządzenie, grubszy przewód zasilający, mocniejsze zabezpieczenia w rozdzielnicy, a często także konieczność zwiększenia mocy przyłączeniowej, o której pisaliśmy w punkcie pierwszym. Płacicie więc za możliwości, z których auto nie skorzysta, a instalacja niepotrzebnie zjada zapas mocy całego domu.
Jak go uniknąć?
Zanim wybierzecie model, sprawdźcie w danych technicznych auta dwie wartości: maksymalną moc ładowania AC i liczbę faz, z których korzysta ładowarka pokładowa. Znajdziecie je w instrukcji, w konfiguratorze producenta albo w dokumentach od dealera. Potem zestawiamy to z możliwościami instalacji i dobieramy urządzenie pod oba warunki.
Zalecamy też myśleć o wallboxie jak o inwestycji na lata. Jeśli za dwa lata planujecie zmianę auta albo drugi samochód elektryczny w domu, warto o tym powiedzieć instalatorowi już teraz. Czasem rozsądniej jest od razu poprowadzić przewód o większym przekroju i zamontować urządzenie z regulacją mocy, które dziś pracuje na 11 kW, a w przyszłości może więcej. To decyzja, którą warto podjąć świadomie, a nie z rozpędu.
Błąd 3: najtańszy wallbox bez funkcji, które okazują się potrzebne
Na czym polega?
Na pierwszy rzut oka wallboxy wyglądają podobnie: obudowa, gniazdo Typ 2 albo przewód, dioda. Różnice kryją się w środku i w oprogramowaniu. Kto wybiera wyłącznie po cenie, zwykle nie zadaje sobie pytania, jak ładowarka będzie używana za rok. A to właśnie sposób użytkowania decyduje, które funkcje są zbędnym dodatkiem, a bez których urządzenie staje się kłopotem.
Czym to się kończy?
Najczęściej klient odkrywa brak dopiero wtedy, gdy pojawia się konkretna potrzeba. Typowe sytuacje to:
- brak licznika z certyfikatem MID, czyli legalizowanego licznika energii, którego odczyty można wykorzystać do rozliczeń – problem pojawia się, gdy za prąd ma płacić pracodawca (auto służbowe) albo wspólnota w garażu podziemnym,
- brak współpracy z fotowoltaiką, przez co nadwyżki z paneli trafiają do sieci zamiast do auta,
- brak zarządzania mocą, gdy w domu przybywa urządzeń albo pojawia się druga ładowarka,
- brak kontroli dostępu (karta RFID, aplikacja) w garażu wspólnym, gdzie z gniazda może skorzystać każdy.
Wymiana urządzenia po roku kosztuje więcej niż dopłata do właściwego modelu na starcie. Do tego dochodzi drugi przyjazd instalatora.
Jak go uniknąć?
Przed zakupem odpowiedzcie sobie na kilka pytań. Kto płaci za prąd do ładowania: Wy, firma czy wspólnota? Czy na dachu jest albo będzie instalacja PV? Czy garaż jest prywatny, czy wspólny? Czy w ciągu kilku lat w domu może pojawić się drugie auto elektryczne? Cztery odpowiedzi zawężają wybór bardziej niż godzina czytania rankingów. Jeśli któraś z odpowiedzi brzmi „nie wiem”, to dobry moment na krótką konsultację z instalatorem.
Błąd 4: montaż wallboxa „po taniości” bez właściwych zabezpieczeń i dokumentów
Na czym polega?
Po zakupie urządzenia pojawia się pokusa, żeby zaoszczędzić na montażu. „Szwagier jest elektrykiem”, „znajomy podłączy w sobotę”, „przecież to tylko przewód do skrzynki”. Tymczasem montaż ładowarki do samochodu elektrycznego ma swoje wymagania, których nie zna każdy, kto kiedyś wymieniał gniazdko. Najczęstsze braki, które widzimy przy poprawkach po innych wykonawcach, to montaż przez osobę bez uprawnień SEP, brak właściwego zabezpieczenia różnicowoprądowego i brak pomiarów po zakończeniu prac.
Zabezpieczenie różnicowoprądowe to aparat, który wyłącza prąd, gdy wykryje upływ, na przykład przez uszkodzoną izolację albo dotknięcie przez człowieka. Przy ładowarkach EV ma ono szczególne znaczenie, bo w obwodzie ładowania może pojawić się prąd upływu stały (DC), na który zwykły wyłącznik różnicowoprądowy typu AC nie reaguje. Dlatego stosuje się wyłącznik typu B albo wyłącznik typu A w połączeniu z wbudowaną w wallbox detekcją prądu stałego 6 mA DC. Który wariant jest właściwy, określa instrukcja producenta konkretnego urządzenia.
Czym to się kończy?
Konsekwencje są trzy i każda jest poważniejsza od oszczędności na montażu. Pierwsza to bezpieczeństwo: źle dobrane zabezpieczenie może nie zadziałać wtedy, kiedy powinno. Druga to gwarancja: producenci wymagają montażu przez wykwalifikowanego elektryka zgodnie z instrukcją, a jej naruszenie daje podstawę do odmowy naprawy. Trzecia to ubezpieczenie: jeśli dojdzie do szkody, ubezpieczyciel zapyta o dokumenty z montażu, a ich brak może skomplikować wypłatę odszkodowania.
Jak go uniknąć?
Zlecajcie montaż instalatorowi z uprawnieniami i wymagajcie protokołu z pomiarów elektrycznych. Rzetelny wykonawca po montażu sprawdza między innymi rezystancję izolacji, skuteczność ochrony przeciwporażeniowej i działanie wyłącznika różnicowoprądowego, a wyniki zapisuje w protokole. Ten dokument to Wasz dowód, że instalacja jest wykonana zgodnie z przepisami i instrukcją producenta. U nas to standard: gwarantujemy odbiory, zgodność z przepisami i komplet dokumentacji po każdym montażu.
Błąd 5: wallbox do garażu w bloku kupiony przed uzgodnieniem z zarządcą
Na czym polega?
Mieszkaniec bloku ma swoje miejsce w garażu podziemnym, kupuje wallbox i dopiero wtedy pyta zarządcę, kiedy elektryk może wejść do rozdzielni. To naturalny odruch, bo przecież miejsce postojowe jest „moje”. Tyle że instalacja elektryczna garażu już nie. W budynkach wielorodzinnych, w których jest więcej niż trzy mieszkania, punkt ładowania można zamontować dopiero po uzyskaniu zgody zarządu wspólnoty, spółdzielni lub zarządcy nieruchomości. Tak stanowi art. 12b ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
Czym to się kończy?
Ustawa przewiduje konkretną ścieżkę. Do wniosku dołącza się oświadczenie o pokryciu kosztów instalacji i oświadczenie o tytule prawnym do lokalu. W ciągu 30 dni od jego złożenia zarządca zleca ekspertyzę dopuszczalności instalacji punktu ładowania, a jej koszt ponosi wnioskodawca. Na decyzję zarządca ma kolejne 30 dni od otrzymania ekspertyzy. Ekspertyzy nie trzeba wykonywać tylko w budynkach, w których instalację pod ładowarki zaprojektowano i wykonano od początku.
Najważniejsze dla kupującego jest to, co ekspertyza określa. Wskazuje między innymi moc, jaką budynek może przeznaczyć na ładowanie, miejsce przyłączenia i maksymalną moc punktu ładowania, a także wymagania techniczne i przeciwpożarowe. Może się więc okazać, że kupiony wallbox 11 kW nie zmieści się w przydzielonej mocy albo że wspólnota wymaga jednego, wspólnego systemu ładowania z zarządzaniem mocą dla całego garażu. Wtedy urządzenie wraca do pudła, a często do sprzedaży na portalu ogłoszeniowym.
Jak go uniknąć?
Kolejność jest odwrotna niż w sklepie: najpierw wniosek do zarządcy i pytanie o wymagania, potem ekspertyza, a na końcu zakup urządzenia zgodnego z jej wynikami. Warto też zapytać, czy w budynku nie planuje się wspólnej infrastruktury dla kilku mieszkańców. Jeśli wniosek złożyło kilka osób, ustawa pozwala sporządzić jedną ekspertyzę dla wszystkich punktów, co zwykle obniża koszt i porządkuje cały garaż. Więcej o tym, jak wygląda ten proces w praktyce, piszemy w artykule o ekspertyzach w budynkach wielorodzinnych.
Zanim kupisz wallbox: 5 pytań, które oszczędzą Ci pieniędzy i nerwów
Wszystkie pięć błędów da się sprowadzić do kilku pytań, na które warto znać odpowiedź przed złożeniem zamówienia. Jeśli na każde potraficie odpowiedzieć „tak” albo „wiem”, ryzyko drugiego przyjazdu instalatora spada praktycznie do zera.
- Czy instalator sprawdził już moc przyłączeniową i rozdzielnicę w miejscu montażu?
- Czy znam maksymalną moc ładowania AC i liczbę faz mojego auta, także tego, które planuję kupić za kilka lat?
- Czy wiem, kto płaci za prąd, czy jest fotowoltaika i czy potrzebuję licznika MID lub kontroli dostępu?
- Czy montaż wykona elektryk z uprawnieniami i przekaże mi protokół z pomiarów?
- Jeśli mieszkam w bloku: czy złożyłem wniosek do zarządcy i znam wymagania z ekspertyzy?
Podsumowanie: dobry wallbox zaczyna się od dobrej kolejności
Zakup ładowarki do samochodu elektrycznego to nie wybór gadżetu, tylko decyzja o elemencie instalacji, który będzie pracował w Waszym domu lub garażu przez kolejne lata. Pięć błędów, które widzimy co tydzień, ma wspólny mianownik: urządzenie zostało wybrane przed sprawdzeniem warunków, w jakich ma działać. Instalacja, auto, sposób rozliczania prądu, uprawnienia wykonawcy i zgoda zarządcy to rzeczy, które warto poznać najpierw. Wtedy wybór wallboxa staje się prosty, a montaż odbywa się za pierwszym podejściem.
Tu możemy pomóc od samego początku. Specjalizujemy się w kompleksowej obsłudze od projektu po serwis: sprawdzamy instalację, dobieramy wallbox do auta i budynku, montujemy w całej Polsce i przekazujemy komplet dokumentów z pomiarami. Mamy za sobą setki zrealizowanych projektów, a przez cały proces klient ma wsparcie Project Managera, który pilnuje terminów i formalności. Wszystko załatwiamy za Ciebie. Tobie zostaje ładowanie samochodu.
Planujesz zakup wallboxa do domu? Umów bezpłatną konsultację przed zakupem. Pomożemy dobrać urządzenie do Twojego auta i instalacji, zanim wydasz pieniądze.
Mieszkasz w bloku z garażem podziemnym? Przeczytaj nasz artykuł o ekspertyzach w budynkach wielorodzinnych i przekaż zarządcy kontakt do nas. Przygotujemy rozwiązanie dla jednego miejsca postojowego albo dla całego garażu.